diyet seçimi - sağlıklı diyet seçmenin püf noktaları - hangi diyeti yapmalıyım - kişiye uygun diyet
Kişinin uygulayacağı beslenme programı tamamen verimli ve sağlıklı olabilmesi için mutlaka kendi vücut özelliklerine göre uzman bir doktor tarafından hazırlanması tavsiye edilmektedir. Kişinin doğumundan sonra yaşadığı süre zarfında tükettiği besinlere göre vücudunun hangi besinlere ne şekilde tepki vereceği çeşitli testler sonucunda rahatlıkla öğrenilebilmektedir. Herkesin bünyesinde ihtiyacı olan besin ögeleri farklılık göstermektedir. Bu sebepten ötürü bir başkası için sağlıklı olan bir diyet programı veya bu programda yer alan bir besin, başka bir kişide çeşitli yan etkilerin görülmesine hatta kişinin kilo verememesine bile neden olabilir. İnsan vücudunda dışarıdan alınması gereken ortalama 50 tane farklı besin öğesi vardır ve bu öğelerin hangisinin dışarıdan ne miktarda nasıl alınabileceği çeşitli faktörlere göre değişkenlik göstermektedir.

 Peki bu faktörler nelerdir?

- Yaş Faktörü

 Kişilerin yaşları ilerledikçe ihtiyaç duydukları besin öğeleri de değişmektedir. Yaşın ilerlemesi ile birlikte görülen bir takım rahatsızlıklar ve bu rahatsızlıkların tedavisinde kullanılan ilaçlar yüzünden özellikle belirli bir yaşın üzerine gelmiş kişilerin özel bir diyet kullanmasında fayda vardır. Diyet programını hazırlatırken doktorunuza kullandığınız ilaçları ve varolan hastalıklarınızı anlatmayı sakın unutmayın.

- Genetik Faktörler

 Kişiler kendilerini başka kişilerle özellikle diyet konusunda karşılaştırmayı oldukça severler. Bir kişinin uyguladığı diyet başarılı olmuşsa hemen o diyeti uygulamaya çalışırlar. Fakat yaş, kilo veya cinsiyet aynı olsa bile genetik bir takım faktörler kilo verme konusunda oldukça önemlidir. Özellikle metabolizma hızının ne kadar aktif olup olmadığı bu konuda ayırıcı temel unsurdur.

- Cinsiyet Faktörü

 Cinsiyet farklılığı kişilerin ihtiyaç duyduğu besin öğelerinin değişmesine neden olabilmektedir. Örneğin erkek vücudunun anatomik yapısı itibariyle kadın vücuduna göre daha fazla protein almasına ihtiyacı vardır. Bunun dışında kadınların da özellikle gebelik dönemlerinde erkeklere oranla daha çok demir alması gerekmektedir.

- Büyüme ve Gelişme Faktörü

İnsanın doğumundan itibaren her döneminde ihtiyacı olan besin öğeleri farklılık göstermektedir. Örneğin çocukların yetişkinlerden çok daha farklı bir beslenme programı uygulaması gerekmektedir. Büyüme döneminde olan çocukların yağ asitleri tüketimi yetişkinlere göre çok daha fazla olması gerekmektedir. Bunun dışında ergenlik dönemine girmiş kişilerin ise uygulayacakları diyet programı çinko minerali bakımından mutlaka eksiksiz olmalıdır.

- Hastalık Faktörü

 Herhangi bir rahatsızlığı bulunan kişilerin teşhisine ve kullandığı ilaçlara göre farklı bir diyet listesi oluşturması ve hastalığın ilerleyişine paralel olarak bağışıklık sisteminin herhangi bir reaksiyon göstermeyeceği besinleri tüketmesi tavsiye edilmektedir. Unutulmamalıdır ki, sağlık herşeyden önce gelmektedir ve kilo vermek için kesinlikle risk edilmemelidir.

- Psikolojik Faktörler

 Kişinin o an içinde bulunduğu durum, moral ve motivasyon beslenme düzenini son derece etkileyen faktörlerin başında gelmektedir. Örnek vermek gerekirse kişi herhangi bir depresyon durumu içerisindeyse yeme düzeninde bir azalma, iştahsızlık veya tam tersi bir durum olabileceği gibi yemek isteyeceği besinlerde de bir takım değişiklikler meydana gelebilir. Tüm bunların dışında psikolog tedavisinin yanında çeşitli ilaçları kullanması gerekirse de vitamin veya minerallerin tüketilmesinde bir artış meydana gelebilmektedir.

- Fiziksel Hareketlilik Faktörü

 Bütün gün bir yerden bir yere koşturan bir kişi ile bütün gün masa başında oturarak işlerini sürdürmeye çalışan bir kişinin tüketeceği besinler ve uygulayacağı beslenme programları birbirinden farklı olmalıdır. Hareketli yaşam ve sürekli koşuşturma durumu metabolizma hızını arttıracağı için kişide kalori ihtiyacını da yükseltebilmektedir.

- Su Tüketimi Faktörü

 Günde düzenli olarak 2 ile 2.5 litre arasında su içmek kilo kaybını hızlandırabileceği gibi, yiyeceklerin daha kolay bir şekilde sindirilmesini ve vücuttan ödemin daha hızlı atılmasına yardımcı olur. Bu yüzden su içen kişiler ile içmeyen kişiler aynı diyeti yaptıkları zaman su içen kişiler daha sağlıklı ve daha hızlı bir şekilde kilo verebilmektedir.

- Uyku Faktörü

 Yapılan son araştırmalara göre gece uykusunu en az 7 saat yapmayan kişilerin daha fazla kilo problemi ile karşı karşıya kaldıkları ortaya çıkmıştır. Gece uykusu sırasında vücutta salgılanan bir takım hormonlar yağ yakımına da destek olduğundan dolayı kilo kaybını sağlamaktadır. Bu sebepten ötürü düzenli ve yeterli bir şekilde uyku alışkanlığına sahip olmak önemlidir.

- Alkol ve Sigara Kullanımı

Vücuduna sık sık alkol alan kişiler, almayan kişilere göre daha fazla kilo alma eğilimi içerisindedir. Alkolün vücuda vermiş olduğu zararlardan ötürü bu kişilerin en azından bir takım vitaminleri ve mineralleri beslenme programında alması önemlidir. Özellikle B ve C vitaminleri, çinko ve magnezyum mineralleri alkol kullanan kişilerin mutlaka beslenme programlarına yer alması gerekmektedir.