9 yıllık mesleki deneyimimde bir çok danışanım yıllarca ilaç kullandıkları halde neden bir türlü iyileşemediklerine anlam veremediklerini benimle paylaştılar. Nedeni çok basitti aslında. Düşünce biçimlerinde ya da yaşam tarzlarında değiştirdikleri hiç bir şey yoktu. Onları mutsuz eden yaşam gerçekleri oldukları gibi ortada duruyorlardı. Bunları değiştirmek için hiç bir şey yapmamışlardı. Sadece ilaç kullanmışlardı ve ilaçlara bir noktada büyüsel bir anlam yüklemişlerdi. İlaç kullandıkları zaman bir çok sorunun ortadan kalkacağına inanmışlar ya da inandırılmışlardı.

Bu makalemde siz okuyucularımla psikolojik sorunlarda ilaç kullanımıyla ilgili görüşlerimi paylaşmak ve yanlış bilinen önemli noktalara dikkat çekmek istiyorum.


Neden psikolojik sorun yaşarız?

Psikolojik sorun yaşamamızın bir çok farklı kaynağı olabilir ancak temel kaynak yaşam mutsuzluğumuzdur. Yaşamak istediğimizle yaşadığımız hayat arasındaki farklılıktır. Ve yaşamak istediğimize ulaşma konusunda umutsuzluğumuz arttıkça kendimizi kapana kısılmış, çaresiz hissederiz. Artık bir çok şeyi değiştirmek için çok geç olduğunu düşünürüz. Tüm bu duygular derin bir umutsuzluk ve mutsuzluk olarak iç dünyamızı kaplarlar ve acı çekmeye başlarız. Bir noktadan sonra beynimiz artık çok fazla acı çektiğimize karar verir ve kendisini korumak için bir tür psikolojik sorun üretir. Aslında tüm psikolojik sıkıntılar ya da sorunlar beynimizin bir anlamda kendisini koruma içgüsüdü ya da savunma mekanizmasıdır. Beynimiz bizi mutsuz eden ve bize acı çektiren yaşam gerçeklerinden bizi uzak tutmak için bir tür psikolojik hastalık üretir ve bizi hastalığımızın semptomlarına (belirtilerine) yöneltir. Depresyon, panik atak, obsesif bozukluk vb. bir çok farklı psikolojik sorun türeyebilir. Zamanında deneyimli bir hocamın söylediği gibi," her insan kendi alt yapısına yani kumaşına göre hastalık üretir" ki bu söz son derece doğrudur. Yani beynimiz bir anlamda bize şunu söyler "sen boş ver seni mutsuz eden yaşam gerçekleriyle uğraşmayı da kendini dinle, tansiyonunu ölç, kalp krizi geçirecekmiş gibi heyecanlan, bol bol uyu, TV izle, yemek ye, zaten istesen de hayatında seni mutsuz eden şeyleri değiştiremezsin"...ve insanlar bu şekilde yıllarca ilaç kullanır dururlar. Sonrasında da bu durum bir tür kısır döngüye dönüşecektir.

Depresyon, panik atak, OKB gibi bir çok psikolojik sorun da beyin kimyası bozulur ve ilaçlar bozulan bu beyin kimyasının yeniden düzenlenmesi doğrultusunda gereklidir. Beynimizde nöronlar (sinir hücreleri) arasındaki iletişimi sağlayan 90'a yakın nörotransmitter adı verilen madde vardır ve psikolojik sorunlarda bu maddelerden bir kaçının aktivasyonu bozulur. Bozulan bu aktivasyon bireyin sağlıklı düşünmesini ve sağlıklı duygulanımını engeller. İşte bu noktada ilaç desteği son derece gereklidir.

İlaçların faydalı olmadığını söylemiyorum. Ancak bu kadar kontrolsüz ve yanlış kullanımları da doğru bulmamaktayım. İlaç firmalarının psikiyatristlerin karşısında falan da değilim. Söylemek istediğim asıl şey şu : İlaçlar tüm psikolojik sorunlar da destekleyicidirler (doğru ilaç ve doğru dozda kullanıldığı sürece) ve ilaç kullanımı psikoterapiyle birlikte sürdürüldüğü zaman tedavide kesin sonuç alınabilir. Tek başına psikoterapi ya da tek başına ilaç kullanımı hiç bir zaman işlevsel değildir. En ideal olanı ikisinin bir arada sürdürülmesidir.

Yaşam seçimlerimizde ve düşünce biçimimizde herhangi bir değişiklik yapmadığımız sürece olaylara bakışımız ve yaşadığımız hayatta bizi mutsuz eden faktörler değişmeyecektir. Sadece ilaç kullanarak bir noktaya kadar kimyasal düzeyde iyi hissedebiliriz ancak sorunun kaynağını çözmüş olmayız sadece geçici bir süre üzerini örtmüş oluruz ve sorunlar bir süre sonra yeniden yüzeye çıkarlar. Bu nedenle sizlere önerim öncelikle bir psikoloğa ya da psikolojik danışmana başvurmanızdır. Gittiğiniz uzman eğer ilaç kullanmanızı gerekli görürse sizi bir psikiyatriste yönlendirecektir.

İlaç kullanımıyla ilgili aşağıda size bazı önerilerim olacak. Bu öneriler yıllarca danışanlarımdan duyduklarım sonucu geliştirilmişlerdir.

* Sadece pskiyatristler ilaç yazma yetkisine sahiptirler. (Tıp doktorları oldukları için)
* Ailenizden, arkadaşlarınızdan ya da tanıdığınız herhangi bir insandan kulaktan dolma şekinde duyduğunuz ilaçları doktorunuza danışmadan kullanmayınız. (Al bak bu ilaç bana çok iyi geldi sen de kullan vb.)
* İlaç kullanımı mutlaka bir uzman doktor kontrolünde olmalıdır. Doktorunuza danışmadan ilaç kullanımına başlamamalı, ilaç kullanımını bırakmamalı, ilaçlarınızın dozunda herhangi bir değişiklik yapmamalısınız.
* İlaçların ilk kullanımda bir kaç gün yan etkileri görülebilir. Sizi endişeye düşüren bir durumda mutlaka doktorunuzla belirtiler hakkında konuşmalısınız.
* 6 ay ve daha fazla ilaç kullandığınız halde durumunuzda herhangi bir değişiklik olmuyorsa ya da durumunuz daha kötüye gidiyorsa mutlaka farklı bir uzmana başvurarak onun da görüşlerini alınız.
* Psikiyatrik ilaçları hiç bir zaman bir kaç gün alıp sonra kullanmama şeklinde ya da sıkıntı hissettiğiniz bir anda kullanmak şeklinde kullanmamalısınız. Aksi taktirde beyin kimyanız daha da bozulabilir.

Son olarak yeniden vurgulamak istiyorum ki; ilaç desteği sadece gerekli durumlarda ve doktor kontrolünde sürdürülmelidir. Ancak psikolojik desteği sürdürmezseniz ilaç kullanımı tek başına sorununuzu çözmeyebilir. Sizi mutsuz eden ve psikolojik sorunlar yaşamanıza neden olan yaşam gerçeklerinize karşı farklı bir bakış açısı kazanmadığınız (düşünce biçimi) ya da yeni yaşam seçimleri yaparak hayatınızda bir değişiklik yaratmadığınız sürece sıkıntılarınız devam edecektir.