Aydın Ata - Türk mitolojisinde efanevi ozan. Aşık Aydın olarak da bilinir. Müzisyenlerin, şairlerin, aşıkların, ozanların atasıdır. İnsanların rüyalarına girip şairlik ve ozanlık yeteneği verir. Rüyasına girdiği kişiler onu aydınlık bir ışık huzmesi içinde görürler. Kutsal ışık (nur) şeklindeki bu aydınlık suyu ve saflığı simgeler. Sıradışı güçleri vardır.

Harezm Vadisi Türkmen ve Özbeklerinin inançlarında müzisyenlerin, şairlerin ve şamanların hepsinin "Aşık Aydın" soyundan geldiği varsayılır. Aşık Aydın'ın mezarı, günümüzde bile ziyaretgah olarak saygı görür. Elbetteki bu mezarın gerçekte ona ait olup olmaması tartışması, veya bu mezardan farklı yerlerde birkaç tane bulunması diğer kutlu kişilerin mezarlarında da sık rastlanan bir durumdur. İnanışa göre o, mezarı üstünde yatanların rüyalarına girip âşıklık, şairlik ve bahşılık gücü verir. Köroğlu Destanı'nın Türkmen versiyonunda da yer alan Aşık Aydın, "Neceb Oğlan" adlı halk öyküsünde çırağına hayır duası edip, ona sihirli güçler bahşeder.

Etimoloji

(Ay) kökü. Işıklı, nurlu demektir. Ayrıca bilgeliği, bilinci ve içsel anlamda aydınlanmışlığı ifade eder. Moğolca Aya sözcüğü müzik ve ezgi anlamlarına gelir. Ayıtmak sözcüğü ise hitap etmek, konuşmak demektir.